Posts tagged ‘graphics programming’

Kod ci wszystko wytłumaczy

2011-10-27 22:12

(…) są dwa style pisania – pierwszy to: “popatrzcie jaki ja jestem mądry” – a drugi to: “popatrzcie jakie to proste”.

Jerzy Grębosz, Symfonia C++

Autor tego stwierdzenia miał na myśli przede wszystkim pisanie technicznej prozy, a więc wszelkiego rodzaju artykułów, książek, kursów i tutoriali (i blogów? ;]). Po namyśle stwierdzam jednak, że równie dobrze nadaje się ono i do poezji – czyli kodu. Podobnie bowiem przedstawia się kwestia wyższości drugiego stylu nad pierwszym, w większości przypadków.

“Większość” nie oznacza aczkolwiek “wszystkich”. Czasami górę biorą na przykład kwestie wydajnościowe, które niekiedy uzasadniają wyprodukowanie kodu wyglądającego jak przemyślnie zaszyfrowane zaklęcie. Klasycznym przykładem jest procedura szybkiego obliczania 1/\sqrt{x}, wyciągnięta wprost ze źródeł Quake‘a III:

  1. float InvSqrt (float x){
  2.     float xhalf = 0.5f*x;
  3.     int i = *(int*)&x;
  4.     i = 0x5f3759df - (i>>1);
  5.     x = *(float*)&i;
  6.     x = x*(1.5f - xhalf*x*x);
  7.     return x;
  8. }

Funkcja ta (której autorstwo niesłusznie przypisuje się czasem Johnowi Carmackowi) doskonale pokazuje, jak ważna jest czytelność i zrozumiałość kodu. Robi to w najlepszy możliwy sposób, tj. nie posiadając żadnej z tych dwóch cech :) W zamian oferuje znacznie ważniejszą w swoim zastosowaniu jakość – czyli wydajność.
Obliczanie odwrotności pierwiastka kwadratowego to jedna z najczęściej używanych operacji w grafice 3D – zawiera ją np. każda normalizacja wektora. Sensowne jest więc jak największe zoptymalizowanie tej funkcji. Będzie ona przecież wywoływana setki czy tysiące razy podczas renderowania pojedynczej klatki.

W sumie daje to kilkadziesiąt tysięcy wywołań na sekundę, a to dość unikatowa perspektywa jeśli chodzi o wartościowanie szybkości, czytelności, elastyczności – i tak dalej. I właśnie dlatego wspominam o niej jako o oczywistym wyjątku. Parafrazując popularną ostatnio proporcję: w 99% przypadków podobny kompromis nie będzie musiał dotyczyć nawet 1% kodu :)

O wiele bardziej typową sytuacją jest bowiem zdecydowana wyższość klarowności, czystości i zrozumiałości. To jest właśnie ów drugi styl: “zobaczcie jakie to proste”. Bierze on pod uwagę oczywisty w gruncie rzeczy fakt, iż głównym odbiorcą kodu jest człowiek, a nie komputer. Jeśli przyszły czytelnik potrafi z łatwością zrozumieć intencje autora – bo są one wyrażone przejrzyście i jednoznacznie – to niemal równie łatwo przyjdzie mu modyfikacja, rozszerzanie i poprawianie programu. Nie wspominając już nawet o tym, że program, który daje się łatwo “wytłumaczyć” samym kodem z definicji nie może być zanadto skomplikowany. Syntaktyczna prostota przekłada się więc na semantyczną, która z kolei dobrze koreluje z innymi pożądanymi właściwościami – jak choćby niezawodnością.

Implementacja przeciągania

2011-08-08 20:19

Przedstawię dzisiaj dość elementarną technikę, związaną z szeroką pojętym programowaniem grafiki – a zwłaszcza interfejsów użytkownika. Chodzi o nic innego jak przeciąganie (dragging), czyli przemieszczanie różnych elementów za pomocą myszy czy innego urządzenia wskazującego (np. palca ;]). Celowo nie dodałem tutaj drugiej połowy procesu znanego jako drag & drop – czyli upuszczania – bo nie mam w ogóle na myśli potencjalnie zaawansowanej logiki związanej z wymianą danych reprezentowanych przez przeciągany obiekt. Przeciwnie; chodzi mi wyłącznie o samo przesuwanie go po ekranie. Rezultatem (niekoniecznie jedynym, rzecz jasna) ma być po prostu zmiana jego położenia.

W zaawansowanych systemach GUI rozwiązanie sprowadza się najczęściej do instrukcji w rodzaju obj.Draggable = true;, a cała reszta odbywa się “automagicznie”. Załóżmy jednak, że nie mamy zaawansowanego systemu GUI i dysponujemy jedynie możliwością rysowania oraz odbierania zdarzeń od wskaźnika myszy. Nie jest to wcale rzadka sytuacja: żeby nie szukać daleko, wystarczy cofnąć się o tydzień do opisu elementu <canvas> z HTML5 :) W ogólności dotyczy to jakiejkolwiek “czystej” biblioteki graficznej: OpenGL, DirectX, SDL, itp.
Doprecyzujmy jeszcze to, iż “odbieranie zdarzeń od myszy” obejmuje tak naprawdę poniższe trzy zdarzenia (lub ich odpowiedniki dla innych – np. dotykowych – sposobów wskazywania):

  • wciśnięcie przycisku myszy – zdarzenie odbierane zwykle jako MouseDown
  • ruch wskaźnikiem – MouseMove
  • zwolnienie przycisku – MouseUp

Nietrudno zauważyć, że całkowicie wystarczają one do implementacji przeciągania. Jak więc miałaby ona wyglądać?

Tags: , ,
Author: Xion, posted under Programming » 1 comment

Canvas, czyli programowanie grafiki w HTML

2011-07-31 0:09

Spośród wielu nowości wprowadzonych w HTML5, API do rysowania dwuwymiarowej grafiki rastrowej bez użycia wtyczek typu Flash jest z pewnością jednym z najbardziej interesujących. Wielu zresztą twierdzi (wliczając w to prominentne figury świata IT), że zwiastuje to początek końca wspomnianych pluginów. Czy rzeczywiście tak będzie, to oczywiście zobaczymy w niedalekiej przyszłości. Już teraz jednak można zobaczyć liczne przykłady na to, że technologia ta oferuje naprawdę spore możliwości.

W ramach zapoznawania się z poszczególnymi składowymi HTML5, nie mogłem więc nie przyjrzeć się bliżej elementowi <canvas> – bo to o nim oczywiście mowa. Tradycyjnym testem dla tego rodzaju rozwiązań (tj. graficznych bibliotek 2D), który zawsze staram się zaimplementować na początku, jest… chmara odbijających się piłeczek :) Nie inaczej było i w tym przypadku, czego efekty zamieszczam tutaj wraz z krótkim opisem i wprowadzeniem w podstawy Canvasa.

Moda na krytykowanie OOP-u

2011-03-19 20:47

Nauczyłem się już lubić fakt, że w przypadku informatyki powiedzenie o “ciekawych czasach” jest truizmem, bo ciekawie jest po prostu zawsze – głównie ze względu na tempo zmian w wielu dziedzinach. Nawet w tych, wydawałoby się, zastygłych na lata. Niecałe trzy lata temu zżymałem się na przykład na zbytnią ufność w doskonałość obiektowych metod programowania. Dzisiaj zaś przychodzi mi robić coś zdecydowanie przeciwnego.
Programowanie obiektowe jest obecnie sztandarowym kozłem ofiarnym i chłopcem do bicia, otrzymującym ciosy z wielu stron. Już nie tylko programiści gier twierdzą, że nie mogą sobie na nie pozwolić ze względu na wydajność i zamiast niego forsują Data Oriented Design. Pokazywałem niedawno, że sprzeczność między tymi dwoma podejściami jest raczej pozorna niż rzeczywista. Teraz natknąłem się na interesującą opinię, która podważa sens OOP-u jako metodologii, wychodząc z nieco innego punktu widzenia niż wydajność dla celów grafiki real-time:

Object-oriented programming (…) is both anti-modular and anti-parallel by its very nature, and hence unsuitable for a modern CS curriculum. [pogrubienie moje]

Anty-modularne i anty-współbieżne? Oczywiście; da się napisać kod obiektowy, który te dwa warunki będzie spełniał doskonale. Ale to nie oznacza, że każdy kod obiektowy je spełnia, a to właśnie jest implikowane powyżej. Nie da się tego określić inaczej niż jako stereotyp – i to w modelowej wersji, czyli negatywnego uogólnienia z pojedynczych przypadków.

Jako antidotum na te rzekome bolączki OOP-u często wymieniane jest programowanie funkcyjne. Nie ujmując mu niczego ze swojej elegancji, nie mogę jednak nie zauważyć, że zamiata ono wiele problemów pod dywan. Określanie wykonania programu jako serii transformacji danych nie rozwiązuje jednak problemu: gdzie i jak te dane mają być zapisywane i chronione przed równoczesnym dostępem z wielu ścieżek wykonania. Sytuacje, w których programowanie funkcyjne lub quasi-funkcyjne sprawdza się dobrze to takie, gdzie problemy te dały się w miarę łatwo rozwiązać. Tak jest chociażby w przypadku vertex i pixel shaderów, gdzie podział danych wejściowych i wyjściowych na rozłączne bloki jest wręcz naturalny. Fakt ten nie jest jednak zasługą programowania funkcyjnego, tylko natury zagadnienia – w tym przypadku renderowania grafiki opartej na wielokątach.

I właśnie o tym powinniśmy pamiętać, gdy wyzłośliwiamy się nie tylko na OOP, ale dowolny inny paradygmat programowania. Otóż porzucenie go nie sprawi od razu, że magicznie zaczniemy pisać kod doskonale modularny. A już nie pewno nie spowoduje, że niezwykle trudne zagadnienia współbieżności staną się nagle banalnie proste. To niestety tak nie działa.
Nie znaczy to oczywiście, że nie powinniśmy poszukiwać nowych, lepszych metodologii do konkretnych zastosowań. Dlatego przecież wiele języków (np. C++, C#, Python) ewoluuje w kierunku wieloparadygmatowości, aby możliwe było dobranie właściwych narzędzi dla danej sytuacji. Nie wydaje mi się jednak, aby uleganie trendy nurtom krytykowania jakichkolwiek rozwiązań poprzez odwoływanie się do stereotypów i nieuzasadnionych wyobrażeń o nich było w tym procesie specjalnie produktywne. Zdaję sobie jednak sprawę, że “funkcje wirtualne to zuo!” brzmi lepiej niż “wywoływanie funkcji wirtualnych skutkuje narzutem wydajnościowym związanym z dodatkowym adresowaniem pamięci (które nie jest cache-friendly) i może powodować niepożądane skutki uboczne, jeśli ich wersje w klasach pochodnych nie są thread-safe“. Mam jednak nadzieję, iż nikt nie ma wątpliwości, które z tych dwóch stwierdzeń jest bardziej racjonalne.

Podziękowania dla Rega za podesłanie linków, które zainspirowały mnie do podjęcia tego tematu.

W obronie π

2010-07-05 11:32

Doprawdy ciekawe pomysły można czasami znaleźć w Internecie. Na pierwszy rzut mogą wydawać się zupełnie szalone, lecz po bliższym przyjrzeniu daje się w nich zauważyć pewien sens… Ale zwykle tylko pewien, tj. niewielki :) Tak właśnie jest z ideą “nowej stałej okręgu” – liczbą \tau (równą 2\pi), której to propozycja zawarta jest tekście o intrygującym tytule The Tau Manifesto.

Postulat zastąpienia liczby \pi – chyba najbardziej znanej stałej, występującej w matematyce, fizyce, grafice komputerowej i generalnie każdej dziedzinie wiedzy, mającej cokolwiek wspólnego z liczeniem czegokolwiek – wygląda zrazu na zupełnie szalony. Tym niemniej Manifest Tau zawiera naprawdę sporo argumentów przemawiających za tezą, że jednak \tau jest bardziej użyteczną liczbą i lepiej spełnia funkcję “stałej okręgu” niż jej połówka, czyli \pi. Ich podsumowanie wygląda mniej więcej tak:

  1. Definicja \pi jest nienaturalna, bo wykorzystuje pojęcie średnicy okręgu zamiast jego promienia. Promień jest tu lepszy w tym sensie, że okrąg można zdefiniować jako zbiór punktów w równej odległości od swojego środka – odległości równej właśnie promieniowi.
  2. \pi we wzorach matematycznych występuje często z czynnikiem 2 – na tyle często, że można stwierdzić, iż właśnie 2\pi jest ważniejszą wartością niż samo \pi.
  3. Standardowa miara kątów płaskich w radianach przypisuje 2\pi kątowi pełnemu, czyli kątowi jednego obrotu po okręgu. Przy użyciu \tau kąt ten wyraża się jako 1\tau, co wydaje się znacznie bardziej intuicyjne. Łatwiej jest też podobno wytłumaczyć, że np. ćwiartka okręgu to \tau/4, a nie \pi/2.
  4. Słynna tożsamość Eulera ( e^{i\pi}+1=0 ), łącząca pięć ważnych stałych matematycznych, ma też swój odpowiednik w postaci wykorzystującej \tau: e^{i\tau}=1+0.
  5. Wzór na pole koła ( \pi r^2 ), w którym występuje \pi z czynnikiem 1, po przepisaniu na \frac{1}{2}\tau r^2 staje się podobny do niektórych wzorów fizycznych (zwanych tutaj formami kwadratowymi), jak np. \frac{1}{2}gt^2 czy \frac{1}{2}mv^2.

W oryginalnym artykule argumenty te przedstawione są rzecz jasna w sposób znacznie bardziej pomysłowy, elokwentny i trącący przekazywaniem “oczywistej oczywistości”, że się tak kolokwialnie wyrażę :) Trąci też jednak nadmiernym zamiłowaniem do numerologii i przywiązywaniem wagi to takich rzeczy jak czynnik przy jakiejś stałej w tym czy innym wzorze. Lecz nawet jeśli przyjmiemy tę konwencję, to znalezienie przekonujących kontrargumentów wcale nie jest trudne.

Tags: ,
Author: Xion, posted under Math » 13 comments

Po co jest FORCE_DWORD

2010-05-12 15:28

Przeglądając dokumentację do DirectX (a przynajmniej do części graficznej) można natknąć się na wiele typów wyliczeniowych. Większość z nich (a może wszystkie?) na końcu swojej definicji ma stałą o nazwie kończącej się na _FORCE_DWORD. Przykładem jest znany, lubiany i przez wszystkich używany D3DRENDERSTATETYPE:
typedef enum D3DRENDERSTATETYPE
{
// (co najmniej 1<<8 różnych stałych) D3DRS_FORCE_WORD = 0x7fffffff; } D3DRENDERSTATETYPE, *LPD3DRENDERSTATETYPE;[/cpp] Zjechanie na sam dół pomocy pouczy nas, że stała ta zasadniczo... nie jest używana. Jednocześnie jednak ma ona wymuszać kompilację typu wyliczeniowego jako 32-bitowego. O co tutaj właściwie chodzi? Kompilatory C++ mogą mianowicie wybierać dla typów wyliczeniowych właściwie dowolne typy liczbowe - byle tylko wszystkie wartości stałych się zmieściły. To sprawia, że wielkość enuma może się różnić nie tylko między kompilatorami, ale i między różnymi ustawieniami kompilacji. Nietrudno na przykład wyobrazić sobie, że przy optymalizacji szybkości ów enum będzie miał rozmiar równy słowu maszynowemu, zaś przy optymalizacji zajętości pamięci będzie to rozmiar najmniejszy możliwy.
No i tu zaczynają się schody tudzież pagórki. Zmienność (a raczej niezdefiniowanie) wielkości typu wyliczeniowego jest może kłopotliwa w pewnych sytuacjach. Trudno byłoby na przykład przewidzieć to, w jaki sposób należy odczytać wartość zwróconą przez metodę GetRenderState urządzenia, która jest zapisana w 32-bitowym DWORD-zie, jeśli nie zajmowałaby ona w nim wszystkich 4 bajtów. Podejrzewam też, że na którymś etapie renderowania we wnętrzu DirectX określony rozmiar pewnych flag (np. typów prymitywów) jest po prostu wymuszany przez sterownik karty graficznej. Całkiem rozsądne jest więc zapewnienie go od samego początku – czyli już w kodzie pisanym przez programistę-użytkownika DirectX.

Czemu jednak potrzebny jest takich hack? Ano tutaj znowu wychodzi niedookreślenie pewnych rzeczy w standardzie C++, zapewne z powodu źle pojętej przenośności. Częściowo zostanie to naprawione w przyszłej wersji standardu, gdzie – podobnie jak np. w C# – możliwe będzie określenie typów liczbowych używanych wewnętrznie przez enumy.

Tags: , , , ,
Author: Xion, posted under Programming » Comments Off on Po co jest FORCE_DWORD

Jak się robi screeny

2010-04-20 16:19

W robieniu zrzutów ekranowych (screenshotów) nie ma, wydawałoby się, nic nadzwyczajnego. Wciskamy po prostu klawisz Print Screen i obraz ekranu ląduje nam w systemowym Schowku, po czym możemy go użyć w dowolny sposób. Przynajmniej tego właśnie się spodziewamy zazwyczaj.
W rzeczywistości robienie screenów to dość śliski temat, jeśli mamy do czynienia z czymś więcej niż zwykłymi aplikacjami okienkowymi. Dotyczy to chociażby pełnoekranowych gier, korzystających z bibliotek graficznych typu DirectX i OpenGL. Wykorzystują one mechanizm znany jako hardware overlay, pozwalający – w skrócie – na ominięcie narzutu systemu operacyjnego związanego z zarządzeniem oknami wielu aplikacji na współdzielonym ekranie monitora. Skutkiem ubocznym jest między innymi to, że wbudowany w system mechanizm tworzenia zrzutów ekranu staje się w tej sytuacji bezużyteczny, jeśli chcemy wykonać screenshota tego rodzaju aplikacji.

Skąd w takim razie biorą się screeny, a nawet całe filmy ze współczesnych gier?… Cóż, istnieją oczywiście metody pozwalające na przechwytywanie obrazów generowanych przez aplikację – można bowiem skłonić ją do wywoływania naszej własnej wersji metody IDirect3DDeviceN::Present zamiast tej wbudowanej :) Brzmi to pewnie tajemniczo i nieco hakersko, ale tak mniej więcej działają programy do przechwytywania wideo typu Fraps.

Do zwykłych screenów zazwyczaj jednak przewiduje się odpowiednie rozwiązania w samych grach. Jednym ze sposobów jest, w przypadku wykrycia wciśnięcia klawisza odpowiadającego za screenshoty (czyli zwykle Print Screen), wyrenderowanie sceny najpierw do tekstury, a ją potem na ekran. Rzeczoną teksturę można później zapisać do pliku.


Aliasing (i nie tylko)
w pełnej krasie

Czy to dobre rozwiązanie? Otóż nie, i to aż z trzech powodów. Stosunkowo najmniej ważnym jest to, iż implementacja może być kłopotliwa, bo wymaga dobrania się do początku i do końca potoku renderingu w aplikacji z kolejnym render targetem. Bardziej istotny jest brak multisamplingu (a więc wygładzania krawędzi wielokątów znanego jako anti-aliasing) w powstałym obrazku. Nie będzie on więc wyglądać zbyt ładnie, już nie wspominając o tym, że nie będzie on odpowiadał temu, co widzimy na ekranie.

Jak więc należy robić screeny? Dokładnie tak, jak nam podpowiada intuicja: należy wziąć to, co widać na ekranie – czyli zawartość bufora przedniego (front buffer) i zapisać to do pliku. W DirectX mamy do tego metodę urządzenia o nazwie GetFrontBufferData, która pobiera nam to jako powierzchnię:

  1. IDirect3DSurface9* screen;
  2. dev->CreateOffscreenPlaneSurface(Width, Height, D3DFMT_A8R8G8B8,
  3.     D3DPOOL_SCRATCH, &screen, NULL);
  4. // screenshot i zapis go do pliku
  5. dev->GetFrontBufferData(0, &screen);
  6. D3DXSaveSurfaceToFile(ScreenFile, D3DXIFF_JPG, screen, NULL, NULL);

Ważne jest, by pamiętać o właściwych rozmiarach powierzchni – takich, jakie ma bufor przedni. W trybie pełnoekranowym odpowiada to buforowi tylnemu, ale dla aplikacji okienkowej wcale nie musi, jeśli rozmiar jej okna możemy zmieniać.

W OpenGL podobną rolę spełnia do GetFrontBufferData spełnia funkcja glReadPixels. Z zapisaniem pobranego obrazu może być tylko “nieco” trudniej ;-)

 


© 2017 Karol Kuczmarski "Xion". Layout by Urszulka. Powered by WordPress with QuickLaTeX.com.