Bootstrap, a UI framework for the modern Web

It was almost exactly one year ago and I remember it quite vividly. I was attending an event organized by Google which was about the Chrome Web Store, as well as HTML5 and web applications in general. After the speaker finished pitching about awesomeness of this stuff (and how Chrome was the only browser that supported them all, of course), it was time for a round of questions and some discussion. I seized this opportunity and brought up an issue of user interface inconsistencies that plague the contemporary web apps. Because the Web as a platform doesn’t really enforce any constraints on UI paradigms, we can experience all sorts of “creative” approaches to user interface. In their pursuit of novelty and eye candies, web designers often sacrifice usability by not adhering to well known interface metaphors, and shying away from uniform UI elements.

At that time I didn’t really get a good answer that would address this issue. And it’s an important one, given the rate at which web applications are springing to life and replacing their equivalent desktop programs. Does it mean we’ll be stuck with this UI bonanza for the time being?…

Fortunately, there are some early first signs that it might not necessarily be so.

Enter Bootstrap

Few months later, in August 2011, Twitter released the first version of Bootstrap framework. Originally intended for internal use, this set of common HTML, CSS and JS patterns was made open source and released into the wild. The praise it subsequently gained is definitely well deserved, for it is a great set of tools for kickstarting development of any web-related project. Its features include:

• a flexible grid system for establishing a skeleton of the web page or app
• a set of great-looking styles for HTML form elements
• many complex UI components, like collapsible alerts, dropdowns, navigation bars, modal windows, and so on
• customizable set of CSS styles for typical markup elements, such as headers or tables

Along with universal acclaim came also the popularity: it is currently the most watched project on GitHub.

The value of consistency

However, some want to argue that being so popular has also an unanticipated, negative side. It makes the developers lazy, convinced they can get away without a “proper” design for their site or app. Even more: it allegedly shows disrespect for their users, as if the creator simply didn’t care how does their product look like.

Does it compute? I don’t think so. Do you complain if you find that any particular desktop application uses the very same looks for UI components, like buttons or list boxes?… Of course not. We learned to value the consistency and predictability that this entails, because it frees us from the burden of mentally adjusting to every single GUI app that we happen to use. Similarly, developers appreciate how this makes their work easier: they don’t have to code dropdown menus or modal dialogs, which in turns allows them to spend more time on actual, useful functionality.

Sure, it didn’t happen overnight when desktop OS’ were emerging as software platforms. Also, there are still plenty of apps whose creators – willfully or unintentionally – chose not to adhere to the standards. Sometimes it’s even for the good, as it allows for new, useful UI patterns to emerge and be adopted by the mainstream. The resulting process is still that of convergence, producing interfaces which are more consistent and easier to use.

Bootstrap shapes the Web

The analogous process may just be happening to the Internet, considered as a “platform” for web applications. By steadily raising in popularity, Bootstrap has a chance of becoming the UI framework for Web in general – an obvious first choice for any new project.

Of course, even if this happens, it would be terribly unlikely that it starts reigning supreme and making every website look almost exactly the same – i.e. transforming the Web into equivalent of desktop. What’s much more likely is following the footsteps of mobile platforms. In there, every app strives to be original and appealing but only those that correctly balance usability with artsy design provide really compelling user experience.

It will not be without differences, though. Mobile platforms are generally ruled with iron (or clay) fist and have relevant UI guidelines spelled out explicitly. For Web it’s very much not the case, so any potential “standardization” is necessarily a bottom-up process whose benefits have to be indisputable and clearly visible. Despite some opposition, Bootstrap seems to have enough momentum to really (ahem) bootstrap this process. It already wins hearts and minds of many web developers, so it may be just a matter of time.

If it happens, I believe the Web will be in better place.

The “Wat” of Python

It is quite likely you are familiar with the Wat talk by Gary Bernhardt. It is sweeping through the Internet, giving some good laugh to pretty much anyone who watches it. Surely it did to me!
The speaker is making fun of Ruby and JavaScript languages (although mostly the latter, really), showing totally unexpected and baffling results of some seemingly trivial operations – like adding two arrays. It turns out that in JavaScript, the result is an empty string. (And the reasons for that provoke even bigger “wat”).

After watching the talk for about five times (it hardly gets old), I started to wonder whether it is only those two languages that exhibit similarly confusing behavior… The answer is of course “No”, and that should be glaringly obvious to anyone who knows at least a bit of C++ ;) But beating on that horse would be way too easy, so I’d rather try something more ambitious.
Hence I ventured forth to search for “wat” in Python 2.x. The journey wasn’t short enough to stop at mere addition operator but nevertheless – and despite me being nowhere near Python expert – I managed to find some candidates rather quickly.

I strove to keep with the original spirit of Gary’s talk, so I only included those quirks that can be easily shown in interactive interpreter. The final result consists of three of them, arranged in the order of increasing puzzlement. They are given without explanation or rationale, hopefully to encourage some thought beyond amusement :)

Behold, then, the Wat of Python!

Self-Replacing Script Blocks for Dynamic Lists

On contemporary websites and web applications, it is extremely common task to display a list of items on page. In any reasonable framework and/or templating engine, this can be accomplished rather trivially. Here's how it could look like in Jinja or Django templates:

But it's usually not too long before our list grows big and it becomes unfeasible to render it all on the server. Or maybe, albeit less likely, we want it to be updated in real-time, without having to reload the whole page. Either case requires to incorporate some JavaScript code, talking to the server and obtaining next portion of data whenever it's needed.

Obviously, that data has to be rendered as well, and there is one option of doing it on the server side, serving actual HTML directly to JS. An arguably better solution is to respond with JSON or similar representation of our items. This is conceptually simpler, feels less messy and is potentially reusable as a part of website's external API. There is just one drawback: it forces rendering to be done also in JavaScript.

Text Ellipsis with Gradient Fade in Pure CSS

The other day I encountered a small but very interesting effect, visible in Bitbucket issues' table. Some of the cells were slightly too narrow for the text they contained, and it had to be ellipsized. Usually this is done by cropping some of the text's trailing chars and replacing them with dots - mostly because that's what the text-ellipsis style is doing. Here, however, I saw something much more original: the text was fading out in gradient-like style, going from full black to full transparent/white over a distance of about 30 pixels. It made quite of an eye-catching effect.

So, I decided to bring up Firebug and find out how this nifty trick actually works. Taught by past experiences, I expected a tightly coupled mis-mash of DOM and CSS hacks, with lots of moving parts that need to be carefully adjusted in face of any changes. Alas, I was wrong: it turned out to only use CSS, in succinct and elegant manner. After simple reverse-engineering, I uncovered a clever solution involving gradients, opacity and :before/:after pseudo-elements. It definitely deserves some press, so let's look into it.

Podaj bloga

Podobno dzisiaj - czyli 31 sierpnia - obchodzimy międzynarodowy BlogDay. Piszę 'podobno', bo oficjalna strona tej inicjatywy pamięta jeszcze zeszły rok, ale chociażby ruch na Twitterze sugeruje, że nie jest to zupełnie zapomniane wydarzenie. A skoro tak, to pozwolę sobie również je zauważyć :)

Jego celebracja w założeniu polega na napisaniu notki, w której polecamy swoim czytelnikom pięć innych blogów - na przykład takich, które regularnie czytujemy. Nic prostszego, prawda? Wystarczy przecież spojrzeć na listę w swoim czytniku RSS - i już...
Cóż, niezupełnie - a przynajmniej nie w moim przypadku. Chociaż bowiem lista nie jest pusta, to nie wydaje mi się, żebym mógł się nią jakoś specjalnie chwalić. Widnieją na niej głównie klasyki, które powinny być wszystkim znane - takie jak Coding Horror czy Joel on Software - lub wyspecjalizowane blogi poświęcone wąskiemu tematowi - jak blog Nicka Johnsona o Google App Engine. Nie widzę specjalnego sensu w szczegółowym opisywaniu któregokolwiek z nich. Mógłbym co najwyżej wspomnieć o rzadko aktualizowanych perełkach w stylu Linux Hater's czy Hyperbole and a Half, ale wolałbym nie obdarzać was zbyt wielką liczbą narzędzi wspomagających prokrastynację ;)

Dlatego też postanowiłem odwrócić "tradycję" Dnia Blogowania i poprosić czytelników o polecenie innych blogów podobnych do niniejszego - lub nawet zupełnie odmiennych, o ile tylko zachowamy ustalone proporcje (4 do 1). Przy odrobinie szczęścia długość powstałej w ten sposób listy interesujących blogów powinna o wiele rzędów wielkości przekroczyć 5 :)

Canvas, czyli programowanie grafiki w HTML

Spośród wielu nowości wprowadzonych w HTML5, API do rysowania dwuwymiarowej grafiki rastrowej bez użycia wtyczek typu Flash jest z pewnością jednym z najbardziej interesujących. Wielu zresztą twierdzi (wliczając w to prominentne figury świata IT), że zwiastuje to początek końca wspomnianych pluginów. Czy rzeczywiście tak będzie, to oczywiście zobaczymy w niedalekiej przyszłości. Już teraz jednak można zobaczyć liczne przykłady na to, że technologia ta oferuje naprawdę spore możliwości.

W ramach zapoznawania się z poszczególnymi składowymi HTML5, nie mogłem więc nie przyjrzeć się bliżej elementowi <canvas> - bo to o nim oczywiście mowa. Tradycyjnym testem dla tego rodzaju rozwiązań (tj. graficznych bibliotek 2D), który zawsze staram się zaimplementować na początku, jest... chmara odbijających się piłeczek :) Nie inaczej było i w tym przypadku, czego efekty zamieszczam tutaj wraz z krótkim opisem i wprowadzeniem w podstawy Canvasa.

HTML nr 5 – książka

Właśnie skończyłem lekturę książki Wprowadzenie do HTML5 autorstwa Bruce'a Lawsona i Remy'ego Sharpa, wydanej w wersji polskiej przez Helion. Zakupiłem ją z nadzieją, że wprowadzi nieco porządku w cały ten buzz odnośnie HTML5, którego trudno nie zauważyć, jeśli tylko robi się cokolwiek chociaż pośrednio związanego z tą tematyką. I od razu mogę stwierdzić, że pod tym względem moje oczekiwania zostały rzeczywiście spełnione.

W książce można bowiem znaleźć przegląd kilku elementów składających się na standard HTML5 oraz paru technologii pobocznych, które formalnie do standardu nie należą, ale często są uwzględniane pod parasolem szerszej definicji całego zjawiska/technologii/ruchu/trendu/czegokolwiek-czym-to-jest. Wśród nich mamy takie podstawy jak nowe elementy strukturalne, nowe i przedefiniowane znaczniki opisu tekstu, poszerzone możliwości formularzy i różne drobne usprawnienia składniowo-semantyczne. Nie są one może tak ekscytujące jak "gwiazdy" technologii HTML5, ale fakt ich porządnego uwzględnienia jest według mnie tym bardziej godny uwagi.
Oczywiście nie zabrakło też wielu "nowych wspaniałych API", dzięki którym możemy chociażby tworzyć SQL-owe bazy danych po stronie klienta i wykonywać szereg innych niezbędnych a właściwych dla stron WWW czynności ;D I tak możemy na przykład dowiedzieć się, co to właściwie jest ten Canvas, w jaki sposób zapewnić wsparcie dla techniki drag & drop i do czego w zasadzie mogą przydać się te całe webowe gniazdka (czyli Web Sockets). Ponieważ wszystko pokazane jest na prostych przykładach, opanowanie podstaw każdego z tych rozwiązań dla ogarniętego programisty nie stanowi żadnego problemu.

Kluczowym słówkiem są tu jednak owe 'podstawy'. Chociaż różne tematy są tu opisane z różnym poziomem szczegółowości - czasem nawet zbyt dużym, jak choćby w przypadku <audio>/<video> - to jednak w żaden nie jest opisany wyczerpująco. Nie wskazuję tego jako wady, bo przecież mówimy o książce z wyraźnym napisem "wprowadzenie" na okładce. Poza tym w prawie każdym miejscu, gdzie autorzy świadomie coś pomijają, podawane są inne (zwykle internetowe) źródła, z których można czerpać bardziej szczegółowe informacje. Trzeba też powiedzieć szczerze, że właściwie żaden z opisywanych tematów (może poza Canvasem) osobno nie prezentuje się jako specjalnie skomplikowany bądź obszerny. Skondensowane wprowadzenie może więc równie dobrze być całkowicie wystarczające.

Podsumowując więc: lektura okazała się jak najbardziej pożyteczna. Książkę czyta się szybko i bez wielkiego wysiłku, a jednocześnie można się z niej dowiedzieć wielu interesujących rzeczy. Jeśli nawet nie zamierzamy - za przeproszeniem - programować w HTML5, to przeczytanie tej książki da nam ciekawy wgląd w technologie będące podobno przyszłością Internetu czy nawet aplikacji jako takich.