Jak się uczyć nowego API

Poznawanie nowych narzędzi programistycznych, bibliotek czy nawet platform to częsta konieczność w pracy kodera. Najczęściej jest to środek do osiągnięcia jakiegoś konkretnego celu projektowego, ale nierzadko możemy też zechcieć zagłębić się w nowe API dla samej przyjemności jego poznania. Jak się do tego zabrać? Są różne sposoby.

Możemy na przykład próbować jak najwięcej się o danej bibliotece dowiedzieć. W dzisiejszych czasach nie jest to trudne, bo standardem jest posiadanie dobrej (albo chociaż jakiejkolwiek ;]) dokumentacji. Ponadto wokół niemal każdej choć śladowo popularnej technologii natychmiast wyrastają internetowe społeczności, których dyskusje na forach (rzadziej już na grupach dyskusyjnych) mogą być również cennym źródłem informacji – zwłaszcza w przypadku wystąpienia problemów.
Postępując w ten sposób możemy zyskać bardzo szeroki i głęboki (jak morze :)) wgląd w funkcjonowanie danej biblioteki i jej strukturę, co może nam pomóc w jej użytkowaniu. Istnieje jednak szansa, że poprzez nadmierne skoncentrowanie się na opisach teoretycznych umkną nam ważne kwestie praktyczne.

Niejako przeciwną metodą jest jak najszybsze zajęcie się ową praktyką. W tym celu wystarcza zwykle przejrzenie różnorakich tutoriali (jeśli takowe są dostępne), a zwłaszcza dokładne przestudiowanie przykładowych fragmentów kodu. Zresztą eksperymentalne poznawanie nowej technologii może być wręcz kopiowaniem sampli, ich uruchamianiem, a następnie modyfikacją w celu zmiany sposobu działania, uelastycznienia lub poszerzenia o nową funkcjonalność.
Gdy w taki sposób zabieramy się do rzeczy, możemy szybko zobaczyć rezultaty. Jeśli jednak będziemy mieli pecha i pojawią się niespodziewane problemy, zaledwie pobieżna znajomość technologii może nam wydatnie utrudnić ich rozwiązanie. Poza tym takie kodowanie „na gorąco” wymaga nieporównywalnie częstszych wypadów na łono dokumentacji :)

Znak wodny w polu tekstowym

Panuje obecnie moda na to, aby strony WWW jak najskuteczniejszej udawały, że nimi nie są i zamiast tego mieniły się ‘aplikacjami internetowymi’. Duża w tym zasługa możliwości JavaScriptu w nowoczesnych przeglądarkach. Jeśli potrafimy przeboleć pisanie w nim, to możemy osiągnąć całkiem efektowne rezultaty. Albo takie nieco mniej imponujące, ale też zgrabne :)
Do tej drugiej kategorii należy efekt znany jako watermark textbox, niemający wbrew pozorom żadnego związku ze znakami wodnymi w obrazkach. Trik ten – z którym zapewne tutejsza większość się zetknęła – polega na wyświetlaniu nieco przyszarzonego komunikatu w polu tekstowym, który następnie znika, gdy użytkownik umieści w nim kursor. Oprócz sprawiania wrażenia, że „strona żyje”, ta prosta sztuczka ma też wymiar praktyczny: pozwala oszczędzić na zbędnej etykiecie textboxa.

Chcąc „wodne” pole tekstowe umieścić na swojej stronie, możemy skorzystać z jednego z gotowych rozwiązań. Wiele z nich używa jQuery – darmowej biblioteki ułatwiającej pisanie w JS. Jeśli jednak nie korzystamy z niej w innych miejscach strony, to wymaganie jej obecności nie musi się nam podobać. A ponieważ watermark textbox jest efektem łatwym do zakodowania, spokojnie możemy napisać go własnoręcznie. Prześledźmy zatem, jak da się to zrobić.

Zamiast szumu wiatraczka

Dzisiaj chcę napisać o ważnej kwestii okołokoderskiej, przed którą chyba każdy prędzej czy później stanął. Pisząc kod, nie zawsze potrzebujemy wielkiego skupienia i absolutnej ciszy; przeciwnie, wiele osób lubi programować przy dźwiękach muzyki. Zazwyczaj jest to jakaś własna kolekcja utworów, zorganizowana w playlisty.
Ma to swoje wady. Jedną z nich jest to, że wymaga sporo manualnej obsługi; jeśli jej zabraknie, to zawartość list(y) może nam się znudzić nawet w przypadku losowej kolejności odtwarzania (no, chyba że nasza kolekcja jest wystarczająco gigantyczna ;P). Poza tym w ten sposób nie usłyszymy nigdy niczego nowego, a być może wartego usłyszenia.
Z drugiej strony włączenie radia zwykle nie jest sensowną opcją – nawet jeśli chodzi o radia internetowe. Nie da się bowiem znaleźć takiego, które idealnie w wpasuje się w nasz muzyczny gust. A gdyby tak można było stworzyć własne?… Eh, pomarzyć dobra rzecz :)

Okazuje się jednak, że to zupełnie wykonalne. Istnieją serwisy, które właśnie na coś takiego pozwalają. Jednym z najstarszych i najbardziej znanych jest Last.fm, zawierający chyba wszystkie feature‘y, jakich można oczekiwać (łącznie ze stacjonarnym klientem), Niestety, jest on płatny.
Osobiście polecam darmowe Jango. Potrafi on dokładnie tyle, ile potrzeba – tj. tworzy wirtualne stacje radiowe (w dowolnej ilości, o ile mi wiadomo) grające muzykę wybranych wykonawców (z możliwością określenia preferencji do pojedynczych utworów) oraz artystów zbliżonych gatunkowo. To wyszukiwanie podobieństw działa przy tym całkiem dobrze, więc mamy spore szanse na odkrycie ciekawych, nieznanych wcześniej wykonawców. Wady?… Jak to bywa w przypadku takich serwisów, może to być niewystarczająco bogata biblioteka zarówno utworów, jak i artystów. Brakuje też desktopowego klienta, co może niektórym przeszkadzać; można wówczas spróbować zewnętrznego programu Jango Desktop.

Facebook, gry webowe i problem inwestycji

No i stało się - kierowany zapewne diabelskimi podszeptami, zarejestrowałem się na Facebooku. Zło (a nawet Zuo) w najczystszej postaci żem uczynił i oprócz formułowania próśb o przebaczenie mogę jedynie usprawiedliwiać się, co mnie do tego zgubnego w skutkach czynu popchnęło. A owym skutkiem (a "zupełnie przypadkiem" również przyczyną) było to, że przyjrzałem się największemu bogactwu tego serwisu, czyli... grom, rzecz jasna :)
Gry na Facebooku dzielą się w sumie na dwie kategorie. Pierwsza z nich to wyewoluowana forma małych, szybkich gier flashowych, które służą do zabijania tych krótkich odcinków czasu, gdy akurat nie chce się nam robić czegoś pożytecznego. Ewolucja polegała tutaj na wykształceniu możliwości porównywania wyników ze znajomymi, co oczywiście natychmiast podnosi grywalność przynajmniej o 120% i jednocześnie uspokaja nas, że nie jesteśmy jedynymi osobami, które się obijają :)
Drugi typ to zabawa w systematyczne klikanie: należy mniej więcej raz na kilkanaście godzin zalogować się i coś zrobić, by posunąć rozgrywkę do przodu. Cokolwiek to jest, nie możemy tego zrobić częściej, bo nie pozwala na to mechanika gry pod postacią regenerującej się w czasie energii/many/itp. (jak choćby w Mafia Wars) czy też nierealistycznie krótkiego okresu wegetacyjnego truskawek (tak, mam tu na myśli oczywiście Farmville).

Jak widać w obu przypadkach nie jest to specjalnie absorbujące zajęcie. Z gier pierwszego typu do gustu przypadła mi Word Challenge, dzięki której wydatnie (czyli o jakieś 5%) poszerzył się mój zasób angielskich słówek (niestety jedynie takich, które mają co najwyżej sześć liter). Wybraną przeze mnie pozycją z kategorii drugiej jest z kolei Castle Age - coś w rodzaju MMORPG-a przez przeglądarkę, całkiem zresztą udanego. I właśnie z tym związany jest pewien ciekawy problem...

W rzeczonej grze oprócz niewątpliwie ekscytującego odklikiwania kolejnych questów mamy też - że powiem nieco na wyrost - wątek ekonomiczny. Należy tam bowiem kupować nieruchomości, które później co godzinę generują nam przypływ świeżej gotówki. Budynki różnią się ceną i uzyskiwanym z nich przychodem, a ponadto możemy kupować je nie tylko pojedynczego, ale i w pakietach (po 5 lub 10).
Jak pewnie nietrudno się domyślić, nasuwającym się tu od razu pytaniem jest to o optymalną strategię nabywania kolejnych budynków, skutkującą największym zyskiem w dłuższej perspektywie czasowej. Tak naszkicowany problem inwestycji (nazwa brzmi cokolwiek poważnie!) miałby więc następujące założenia:

• Istnieje rodzajów budynków z przypisanymi cenami początkowymi i zyskiem generowanym na jednostkę czasu: . Początkowo posiadamy budynków i pieniędzy, ale w każdej jednostce czasu możemy dokonać dowolnej liczby zakupów, o ile posiadane środki na to wystarczają.
• Każdorazowo po dokonaniu zakupu budynku danego rodzaju, jego cena wzrasta o ustaloną wartość dla . Zakupu możemy dokonywać pojedynczo lub też w ilościach określonych przez zbiór (w Castle Age mamy ), jednak zawsze tylko jednego rodzaju budynków naraz.
• Istnieje ograniczenie na maksymalną posiadaną liczbę budynków jednego rodzaju - zatem zawsze zachodzi: . Dla ułatwienia możemy przyjąć, że ograniczenie to jest stałe (w Castle Age jest ono związane z poziomem doświadczenia).

Pytamy tutaj o to, kiedy, ile i jakie budynki powinniśmy kupować, aby zmaksymalizować swój zysk w długim (najlepiej dowolnie długim) przedziale czasu. W szczególności zastanawiamy się, czy działa tu prosta strategia zachłanna - podobna do rozwiązania ciągłego problemu plecakowego - polegająca na zbieraniu zawsze takiej ilości gotówki, aby kupować maksymalną ilość najbardziej "efektywnych" budynków, tj. tych o największym ilorazie zysku do bieżącej ceny. Intuicja podpowiadałaby, że nie dla wszystkich zestawów danych musi tak być...

Zostawiam więc to zadanie jako materiał do przemyśleń na wolne dni. Nagroda za jego rozwiązanie będzie wielka: udowodni się w ten sposób, że gry z Facebooka mogą się do czegoś przydać!

Aby nie śmiecić

Jako moderator forum Warsztatu mam wątpliwą przyjemność kontaktu z różnymi przejawami - nazwijmy to eufemistycznie - niepożądanych zachowań. A to mamy jakieś pytanie, na które odpowiedzią jest pierwszy rezultat, jaki wyszukiwarka wyrzuca w reakcji na prostą kwerendę. Innym razem może to być klasyczne "No i co tu jest źle?!", opatrzone wysokim na kilka ekranów kawałkiem kodu, dla którego właściwym miejscem jest /dev/null. Kiedy indziej będzie to pojawiający się po raz 2⁵¹². problem w rodzaju unresolved external... I tak dalej, i tak dalej. Ot, zwyczajne przypadki, gdy napisanie posta poprzedza (lub zastępuje) myślenie.

Stuprocentowo uzasadnione.

Może nie jestem w stanie tego zrozumieć, ale przynajmniej potrafię się z tym pogodzić - po części pewnie dlatego, że sprzątanie po tego rodzaju twórczości nie jest specjalnie kłopotliwe. Jest jednak przynajmniej jedna rzecz, która skłania mnie do poważnych rozważań na temat intelektualnej kondycji rodzaju ludzkiego - a przynajmniej tej jego części, która się na forum pojawia - połączonych z co najmniej jednokrotnym wykonaniem znanego i lubianego gestu kapitana Picarda.

O co chodzi?... O dołączanie nowych pytań do istniejących wątków, z uzasadnieniem, że czyni się tak po to, aby nie zaśmiecać forum nowymi tematami. Czy jest to dobra praktyka? Czy ma to jakikolwiek sens? I wreszcie, czy skutkiem jej stosowania jest faktycznie większy porządek forum?
Otóż nie - i to po trzykroć nie. Paradoks tu występujący polega właśnie na tym, że - dokładnie przeciwnie do intencji osób tak postępujących - podczepianie się pod istniejące tematy skutkuje tylko i wyłącznie jeszcze większym bałaganem! Dzieje się tak co najmniej z kilku powodów:

• Wprowadzanie nowego pytania w istniejący wątek odcina możliwość dodania czegokolwiek do oryginalnego tematu dyskusji. Jeśli ktoś mimo wszystko będzie próbował to robić, najprawdopodobniejszym rezultatem jest przeplatanka odpowiedzi na stare i nowe pytanie. Czytanie czegoś takiego to czysta przyjemność, nieprawdaż? 8-)
• Jeśli jeden wątek zawiera więcej niż jeden temat/dyskusję/pytanie, to jego tytuł staje się mylący. Po niedługim czasie podczepione posty mogą być już zupełnie niezwiązane z tym, o czym wątek był oryginalnie. Istny synonim porządku, co nie? :)
• Podczepione pytanie jest o wiele trudniejsze do znalezienia przez forumową wyszukiwarkę - jeśli to w ogóle jest możliwe. Co więcej, utrudnia ono też wyszukanie wszystkich informacji z oryginalnej dyskusji - choćby dlatego, że trzeba wpierw ustalić, gdzie się ona kończy...
• Przywrócenie radośnie zepsutego wątku do stanu używalności jest pracochłonne: wymaga zlokalizowania wszystkich postów odnoszących się do nowego pytania (które mogą się przeplatać z tymi od pierwotnego), wydzielenia ich do nowego wątku i nadania mu sensownego tytułu. To wszystko da się zresztą zrobić tylko przy założeniu, że nie istnieją już posty, które odwołują się do obu pytań naraz. Jeszcze bardziej daleko idące jest przypuszczenie, że istnieje jakikolwiek moderator, któremu chciałoby się takich podziałów dokonywać :)

Widać zatem wyraźnie, że skutek doczepiania się do istniejących wątków jest dokładnie odwrotny do zamierzonego. Nie ma to najmniejszego sensu i jest wybitnie niepożądane. Wciąż jednak nie mogę się nadziwić, jakaż to dziwna logika podsuwa ludziom pomysły, że może być inaczej...

AI na Warsztacie

O niezadowalającym poziomie forum Warsztatu słyszałem już wielokrotnie. Że pytania dotyczą głównie podstaw programowania, że wiele z nich to mniej lub bardziej zakamuflowane "No i co tu jest źle?", że odpowiedzi na większość z nich znajdują się na drugim końcu wyszukiwarki - i tym podobne. A jeśli już jakiś wątek nie podpada pod którąś z tych kategorii, to albo jest kolejnym "genialnym" pomysłem na grę, albo off-topikiem, albo w najlepszym razie dotyczy jakiegoś zagadnienia z zakresu programowania grafiki.

Pewnie coś w tym jest. Jednak ostatnio ku mojemu zaskoczeniu (i pełnej aprobacie) pojawiło się też kilka dyskusji na tematy związane ze sztuczną inteligencją. Niby taki dział też jest, ale jakoś dotąd nie zauważyłem, by był zanadto aktywny.
A tu proszę: kilka ciekawych wątków w ciągu paru dni. Może to nic wielkiego i może niespecjalnie nawet jest tu o czym pisać, bo ich tematyka jest dość ograniczona (głównie sieci neuronowe), a dziedzina raczej akademicka i pewnie nawet niekoniecznie związana z gamedevem. Ale...

Ale myślę, że jednak warto o tym wspomnieć :) Przede wszystkim po to, by nikt nie zapomniał, że gry to nie tylko ładna grafika i że w dzisiejszych czasach powinny one być choć trochę - z braku lepszego słowa - 'inteligentne'.
A poza tym miałem też ochotę zwrócić uwagę na istnienie tego właśnie działu forum Warsztatu - więc niniejszym właśnie to czynię :]

10 lat w sieci

Tegoroczny koniec grudnia to czas podsumowań tego, co działo się nie tylko w ciągu ostatnich 12 miesięcy, ale i całej ostatniej dekady. A przypadkiem właśnie dekadę temu zyskałem dostęp do globalnej sieci zwanej Internetem... Jest to więc ciekawa okazja na podzielenie się paroma moimi obserwacjami tego, jak na przestrzeni ostatnich 10 lat Internet się zmieniał.

Rok 1999 to nie były jakieś zamierzchłe czasy sieci w Polsce (nie wspominając już o sieci w ogóle), lecz mimo to podejrzewam, że niezbyt duża część obecnych jej użytkowników dobrze je pamięta. Cechą wyróżniającą Internetu w tamtym okresie była przede wszystkim oszczędność. Szerokopasmowe łącza nikomu się wtedy nie śniło, a część internautów musiała płacić za sam czas spędzony w sieci (sławetny numer 0202122). Dlatego też podstawową zasadą netykiety było możliwie najskuteczniejsze zmniejszanie rozmiarów przesyłanych danych. Objawiało się to dość spartańskim wyglądem ówczesnych stron, z rzadka składającym się z większej ilości obrazków, a często wykorzystującym takie niefortunne wynalazki HTML jak choćby ramki.
Jak nietrudno zauważyć dzisiaj jest zupełnie inaczej. Główna strona typowego portalu może spokojnie ważyć kilka megabajtów i być okraszona kilkoma reklamowymi animacjami typu Flash, często zresztą niczym nie różniących się od spotów telewizyjnych. Wymaga ona więc znacznie większej przepustowości łącza, a także o wiele lepszej i efektywniejszej przeglądarki.

To też zresztą znak rozpoznawczy Internetu końca dekady: jest on niemal tożsamy z WWW, a inne protokoły komunikacji są w głębokim odwrocie. Kilka lat wcześniej było pod tym względem inaczej. Przeglądanie stron było tylko jedną z wielu sieciowych aktywności, do których należało też korzystanie z e-maila, ściąganie plików przez FTP, czytanie grup dyskusyjnych (Usenet) czy pogaduszki za pośrednictwem IRC. Dzisiaj prawie każdy z tych kanałów komunikacji został pochłonięty lub zastąpiony przez tzw. aplikacje webowe, czyli po prostu trochę bardziej interaktywne wersje stron WWW.

I wreszcie trzeci aspekt zmian, jakie w sieci się dokonały: jej umasowienie. Nie chodzi tu tylko o sam wzrost liczby osób korzystających z sieci, który w ciągu ostatnich 10 lat był prawie czterokrotny. Chodzi o pewne zmiany w samej "strukturze" sieci, które są przynajmniej częściowo jego wynikiem.
Kiedyś w Przekroju czytałem artykuł reklamowany na okładce wiele mówiącą frazą: "Jak idioci zepsuli nam Internet". Dotyczy ona oczywiście całego sieciowego trendu znanego pod ogólnym określeniem Web 2.0, nad którym zresztą pastwiłem się już przy innej okazji. W skrócie chodzi mniej więcej o to, że połączenie masowości dostępu do Internetu (w krajach rozwiniętych to już przynajmniej połowa populacji) z łatwością umieszczania w nim nowych treści (coraz mniejsza konieczność znajomości takich "technikaliów" jak choćby HTML) powoduje zalanie sieci contentem bez żadnej wartości, czyli jej zwyczajne zaśmiecenie.
W sumie jednak jest to nic nowego; już przed 10 laty mówiło się, że zawartością Internetu są w większości bzdury. Różnica między stanem z tego czasu a dniem dzisiejszym jest jednak taka, że mimo bezwzględnego (a pewnie i względnego) wzrostu ilości treściowych odpadów znalezienie poszukiwanych informacji jest paradoksalnie łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Zawdzięczamy to jednak tylko i wyłącznie gwałtownemu rozwojowi internetowych wyszukiwarek.

Ogólny bilans tej dekady w sieci nie jest więc jednoznaczny. Z jednej strony stoją rzecz jasna MySpace, Facebooka, 4chana czy inne sieciowe szkodniki, ale z drugiej jest przecież Google, Wikipedia i całe mnóstwo wartościowych serwisów tematycznych, z których część nie powstałaby pewnie w warunkach "elitarnego" Internetu sprzed dekady.
Jesteśmy więc w innym miejscu - lecz niekoniecznie gorszym. Trzeba się do niego po prostu przyzwyczaić :)