Monthly archive for January, 2010

Łączenie efektów graficznych

2010-01-27 9:29

Internet pełen jest opisów, tutoriali i przykładowych kodów pokazujących, jak implementować różne efekty graficzne. Zakodowanie ich pojedynczo zazwyczaj nie jest więc problemem, o ile mamy jako takie pojęcie o grafice czasu rzeczywistego, bibliotece DirectX/OpenGL i programowaniu w ogóle.
Znacznie większym problemem jest połączenie kilku(nastu/dziesięciu) efektów tak, by było one zaaplikowane w jednym momencie do tej samej sceny. Ze względu na to, że każdy pojedynczy efekt może wymagać kodu w bardzo różnych miejscach potoku graficznego (chociażby w samej aplikacji oraz w kodzie shaderów), zintegrowanie wszystkich tych fragmentów nie wydaje się sprawą prostą.

Ostatnio aczkolwiek zajmowałem się praktycznym rozwiązywaniem tych kwestii; było to łączenie różnych rodzajów oświetlenia z cieniami generowanymi techniką shadow depth mapping i efektami postprocessingu w rodzaju depth of field. Pozwolę więc sobie podzielić kilkoma uwagami na ten temat. To może jeszcze nie są rady, jak dobrze zaprojektować architekturę silnika 3D, ale mały framework pewnie można o nie oprzeć ;] A zatem:

  • Należy wydzielić kod zajmujący się rysowaniem samych obiektów na scenie, gdyż będzie on wywoływany wielokrotnie. Niektórym może wydawać się to oczywiste, ale w ilu przykładowych kodach wywołania DrawPrimitive czy DrawSubset są w tej samej funkcji co Begin/EndScene? W rzeczywistym kodzie zapewne tak nie będzie, bo dana scena będzie na pewno renderowana wielokrotnie.
  • Trzeba odpowiednio zająć się macierzami przekształceń. Ważne jest na przykład wydzielenie w shaderze macierzy lokalnego przekształcenia każdego obiektu. Nie można jej po prostu złączyć z macierzą WORLD (lub MODELVIEW w OpenGL), bo nasza scena będzie renderowana kilka razy w potencjalnie różnych widokach (kamery, światła, obiektu odbijającego otoczenie, itp.). Dodatkowo mogą być nam potrzebne punkty w różnych przestrzeniach, np. w układzie widoku obserwatora i widoku od konkretnego światła naraz. Wreszcie, nie należy zapominać o prawidłowym przekształcaniu wektorów normalnych. W sumie więc sekcja deklaracji pliku z shaderami może wyglądać np. tak:
    1. float4x4 ObjectTransform; // przekszt. lokalne obiektu
    2. float4x4 CameraWorld; // przekszt. globalne sceny
    3. float4x4 CameraWorldRotation; // jw. ale z samą rotacją
    4. float4x4 CameraView; // przekszt. do przestrzeni widoku
    5. float4x4 CameraProjection; // przekszt. do przestrzeni rzutowania
    6. float4x4 LightWorldViewProjection; // przekst. do przestrzeni światła
    7. // itd.

    Są tutaj jeszcze dwie sprawy warte zaznaczania. Po pierwsze, obiekty rysujące się na scenie muszą wiedzieć, gdzie ustawiać swoją macierz lokalnego przekształcenia. We wszystkich używanych shaderach nazwa odpowiedniej stałej (tutaj ObjectTransform) musi być taka sama; najlepiej też żeby mapowała się na te same rejestry stałych cn. Naturalnie kod renderujący obiekty musi też “wiedzieć”, żeby korzystać właśnie z niej zamiast z macierzy przekształceń z fixed pipeline – czyli np. wywoływać effect->SetMatrix("ObjectTransform", &mat); zamiast device->SetTransform (D3DTS_WORLD, &(currWorld * mat)); w przypadku DirectX).
    Po drugie, nie trzeba “dla efektywności” przekazywać do shadera iloczynów macierzy, jeśli używamy także ich poszczególnych czynników. Można bowiem zupełnie bezkarnie mnożyć je na początku kodu shadera:

    1. float4x4 CameraObjectWorld = mul(ObjectTransform, CameraWorld);
    2. float4x4 CameraWVP = mul(CameraObjectWorld, mul(CameraView, CameraProjection));
    3. // dalej reszta shadera
    4. Out.Position = mul(float4(In.Position, 1), CameraWVP);

    Kompilator wydzieli ten kod w postaci tzw. preshadera i zapewni, że będzie on wykonywany tylko raz (a nie dla każdego wierzchołka/piksela).

  • Konieczne jest zadbanie o dobrą obsługę render targetów. Powinna być ona przezroczysta dla poszczególnych efektów – nie muszą one wiedzieć, czy renderują bezpośrednio na ekran, czy do tekstury. Jednocześnie każdy efekt powinien móc określić, do którego RT chce aktualnie renderować i mieć potem możliwość wykorzystania wyników jako tekstur w kolejnych przebiegach. Generalnie do tych celów wystarcza prosty menedżer oparty np. na słowniku identyfikującym poszczególne RT za pomocą nazw: "ShadowMap", "DepthMap, "Scene" itp.
  • W bardziej skomplikowanych przypadkach trzeba pewnie będzie złączyć shadery. W chwili obecnej jest to pewnie jeden z najbardziej złożonych problemów przy tworzeniu silnika graficznego, ale istnieje szansa, że wprowadzane w DirectX 11 dynamiczne linkowanie shaderów będzie to w istotny sposób ułatwiało.
    Jeśli na razie nie chcemy się mierzyć z tym problemem, to można niekiedy go ominąć kosztem dodatkowych przebiegów renderowania. Przykładowo, cienie można nakładać na gotową scenę z już policzonym oświetleniem zamiast oświetlać i cieniować piksele w jednym passie.

Ogólnie trzeba przyznać, że implementowanie wielu efektów działających naraz w tej samej scenie to zagadnienie złożone i dość trudne. Chociaż więc starałem się podać kilka porad na ten temat, to w rzeczywistości niezbędne jest tutaj spore doświadczenie z różnymi rodzajami efektów, zarówno w teorii jak i praktyce.

Ostatnia wartość zwracana przez funkcję

2010-01-19 9:23

Debugując program w pracy krokowej w Visual Studio, możemy podglądać wartości wszystkich zmiennych, jakie są dostępne w zasięgu punktu wykonania. Jest to możliwe za pośrednictwem okienka tzw. czujek (watches). Automatycznie wypełnia się ono zmiennymi lokalnymi oraz ewentualnym wskaźnikiem this, pozwalającym podejrzeć wartości pól obiektu, jeśli znajdujemy się akurat w jego metodzie.
Jednak oprócz rzeczywistych zmiennych możemy śledzić też pewne specjalne “pseudozmienne”, udostępniane przez debuger VS. Mają one nazwy zaczynające się od znaku dolara $ i potrafią być bardzo przydatne, co pokażę na przykładzie.

Powiedzmy, że mamy kod składający się z wielu następujących po sobie wywołań funkcji bibliotecznych. Każda z nich zwraca rezultat liczbowy, informujący o (nie)powodzeniu operacji, którego jednak w kodzie nie sprawdzamy – pewnie dlatego, że nie chciało nam się pisać tych wszystkich ifów :) Taka sytuacja może wystąpić chociażby przy ciągu wywołaniach DirectX: ogromna większość funkcji z tej biblioteki zwraca wynik typu HRESULT, który jest liczba zawierającą kod błędu, jeśli takowy wystąpił.
Zauważamy teraz, że ów ciąg wywołań najpewniej zawiera jakiś błąd. Objawem w DX może być chociażby słynne “nic nie widać” :) Jak teraz dojść, które z wielu wywołań zwraca błąd, jeśli w żadnym z nich nie tylko nie sprawdzamy wyniku, ale wręcz w ogóle go nie zapisujemy?…

Podejrzenie wartości EAX w VS

Istnieje na szczęście proste i wygodne rozwiązanie, które nie wymaga żadnych zmian w kodzie. Otóż przy pomocy debugera VS i jego pseudozmiennych możemy podejrzeć wartość rejestrów procesora. Wystarczy użyć symbolu $nazwa_rejestru, jak np. $eax. I właśnie $eax jest tutaj świetnym przykładem, bo rozwiązuje nasz problem. Otóż przez rejestr EAX przekazywany jest zawsze 32-bitowy rezultat zwracany przez każdą porządną funkcję. Przechodząc więc krokowo po naszym kodzie możemy sprawdzić, jak zmienia się ten rejestr po każdym wywołaniu, podglądając w ten sposób wartość, jaką zwróciła w nim funkcja. Wystarczy więc tylko znaleźć to, w którym rezultat informuje o niepowodzeniu… i voila – mamy nasz błąd :)

Tags: , ,
Author: Xion, posted under Programming » 6 comments

Indeksowanie od tyłu

2010-01-12 20:58

Pewna programistyczna mądrość ludowa uczy, że jedynymi liczbami bezpośrednio występującymi w kodzie powinny być tylko 0 lub 1. Brak lub nadmiar tej drugiej jest przy tym często pojawiającym się błędem, który zyskał swoją własną nazwę pomyłek o jedynkę (off-by-one errors).

Okazji do popełnienia tego rodzaju gaf jest sporo, a objawiają się one przede wszystkim wtedy, gdy mamy do czynienia z tablicami, łańcuchami znaków, kolekcjami, itd. – innymi słowy wszystkim, co da się indeksować. Jako rzecze C++ i większość innych “normalnych” języków, indeksy tablic rozpoczynają się od zera. Startowanie ich od jedynki ma aczkolwiek pewną zaletę: pętle przeglądające zawartość tablic mają wtedy prawie identyczne postaci niezależnie od kierunku przeglądania:

  1. for (int i = 1; i <= n; ++i) // w przód
  2. for (int i = n; i >= 1; --i) // w tył

W przypadku indeksowania od zera pętla odliczająca wstecz jest wyraźnie różna:

  1. for (int i = 0; i < n; ++i) // w przód
  2. for (int i = n - 1; i >= 0; --i) // w tył

Pisząc ją, trzeba więc zwrócić baczniejszą uwagę na to, co się robi.

Jednak nawet wtedy można potknąć się o pewien kruczek, gdy pod n podstawimy rzeczywiście używane wartości. Niech to będzie np. wielkość kolekcji STL czy długość łańcucha znaków std::string – a więc coś w stylu x.size(). Otóż takie wyrażenie zwraca liczbę typu równoważnego size_t, który z kolei jest równy ni mniej, ni więcej, jak tylko unsigned int. Jest to więc liczba bez znaku.
W zwykłej wersji pętli (liczonej do przodu) powoduje to ostrzeżenie kompilatora o niezgodności typów ze znakiem i bez znaku (signed/unsigned mismatch) w warunku i < x.size(), gdy i jest typu int. Jednym ze sposobów na pozbycie się tego warninga jest oczywiście zamiana typu licznika na size_t. Jeśli teraz mamy wystarczająco zły dzień, to przez analogię będziemy licznikiem tego typu indeksować również pętlę odwrotną:

  1. for (size_t i = x.size() - 1; i >= 0; --i) // no i zonk

I nieszczęście gotowe. Zauważmy bowiem, że odliczanie do tyłu tablicy/kolekcji indeksowanej od zera wymaga, by na koniec licznik przyjął na koniec wartość ujemną; inaczej warunek i >= 0 nigdy nie stanie się fałszywy. To się jednak nigdy nie stanie, gdy i jest liczbą bez znaku; zamiast tego nastąpi przekręcenie na maksymalną wartość dodatnią. Skutkiem będzie pętla nieskończona lub (częściej) access violation.

Co z tego wynika? Ano to, żeby… indeksowania generalnie unikać :) Po to bowiem zarówno STL, jak i każda inna biblioteka pojemników w każdym sensownym języku ma inne sposoby dostępu do elementów – choćby iteratory – aby z nich korzystać. I unikać takich “ciekawych” błędów jak powyższy :)

Tags: , , ,
Author: Xion, posted under Programming » 6 comments

Siedem. Windows 7

2010-01-09 13:27

To, że przez kilka dni nie skrobnąłem żadnej nowej notki to prosta konsekwencja zasady, że skoro nie ma o czym pisać, to można nie pisać w ogóle. Ponieważ jednak stosowanie tej reguły na dłuższą metę będzie dla bloga fatalne, postanowiłem ją niniejszym zarzucić ;-)
"Logo" Windows 7No, a wyrażając się już nieco poważniej… Minęło już trochę czasu, od kiedy zainstalowałem Windows 7, więc mogę się już podzielić nie tylko pierwszymi wrażeniami z codziennego użytkowania tego systemu. W takich przypadkach zresztą te późniejsze wrażenia są ponadto znacznie ważniejsze.

Jakoś tak bowiem wychodzi, że wraz z upływem czasu każda instalacja systemu operacyjnego zaczyna tracić na wydajności. To takie informatyczne zastosowanie drugiej zasady termodynamiki. I chociaż entropię (czyli bałagan) na dysku da się jednak zmniejszyć – chociażby poprzez defragmentację – to ilość danych, z jaką musi się zmierzyć system, regularnie rośnie. Produkuje je bowiem każdy sposób korzystania z komputera i każde uruchomienie dowolnego programu.
Jak więc z okiełznaniem tego powiększającego się nieporządku radzi sobie Windows 7? Otóż nie najgorzej. Poza nieznacznym wydłużeniem czasu ładowania samego systemu, po ponad dwóch miesiącach jego użytkowania nie zauważam znaczących spadków wydajności w działaniu. Pomaga przy tym pewnie fakt, że Windows 7 koncentruje się głównie na optymalizowaniu często wykonywanych czynności, jak chociażby uruchamiania się programów na stałe “przypiętych” do paska zadań. Trudno to jednak uznać za coś złego.
Całkiem dobrze funkcjonuje też inny element wpływający na postrzeganie wydajności systemu, czyli scheduler, tj. moduł szeregujący procesy i wątki. Na tyle dobrze rozpoznaje on aplikacje, z którymi aktualnie pracuje użytkownik, że przełączanie między nimi nie sprawia problemów. Dotyczy to nawet przechodzenia między Pulpitem a pełnoekranowymi grami, w trakcie którego czasu totalnego “zaciemnienia” powodowanego zmianą rozdzielczości jest naprawdę minimalny.

Co poza tym? Właściwie nic specjalnego. Tak naprawdę Windows 7 jest tym, czym wcześniej powinna być Vista – systemem, gdzie cukierkowe GUI nie służy tylko przykryciu niedorobionego wnętrza. Jest tu oczywiście kilka miłych, przydatnych i cieszących oko drobiazgów, jak choćby nowy pasek zadań, o którym zdążyłem już wspomnieć. Jest również kilka feature‘ów mniej użytecznych – albo przynajmniej takich, których użyteczności nie udało mi się w porę zauważyć – jak choćby funkcja Aero Peek, dzięki której można “na chwilę” podejrzeć Pulpit (a raczej jego zapamiętany obraz). Da się je na szczęście wyłączyć :)

Czy warto więc w nową wersję Windows się zaopatrzyć? Jeśli dotąd wystarczała nam edycja XP i nie potrzebujemy chociażby wsparcia dla DX10+, to sprawa wymaga głębszego przemyślenia. Z kolei dla osób, którego z tego lub innych względów były dotąd “skazane” na Vistę, wybór Windows 7 będzie długo oczekiwanym upgrade’em :)

Tags: ,
Author: Xion, posted under Computer Science & IT » 8 comments
 


© 2017 Karol Kuczmarski "Xion". Layout by Urszulka. Powered by WordPress with QuickLaTeX.com.